THAY ĐỔI THẨM QUYỀN GIẢI QUYẾT ĐẤT ĐAI TỪ NGÀY 01/7/2025

Từ ngày 01/7/2025 cùng với những thay đổi đáng kể trong hệ thống pháp luật Việt Nam và đơn vị hành chính quốc gia, Chính phủ đã ban hành Nghị định 151/2025/NĐ-CP quy định về phân định thẩm quyền của chính quyền địa phương hai cấp, trong đó thẩm quyền của UBND cấp xã trong quản lý và giải quyết các vấn đề đất đai đã có sự thay đổi đáng kể. Việc phân cấp này nhằm rút ngắn thủ tục hành chính, tăng tính tự chủ của địa phương, đồng thời giúp người dân thuận tiện hơn khi thực hiện các thủ tục liên quan đến đất đai. Bài viết dưới đây Luật Phúc Cầu sẽ giúp qu‎ý khách hàng tìm hiểu về những thay đổi trên.

Cơ sở pháp lý:

• Luật Đất đai năm 2024;
• Nghị định số 151/2025/NĐ-CP quy định về phân định thẩm quyền của chính quyền địa phương 02 cấp, phân quyền, phân cấp trong lĩnh vực đất đai.

1. Từ ngày 01/7/2025 thẩm quyền xử lý vấn đề liên quan đến đất đai địa phương thuộc về cơ quan nào?

Kể từ ngày 01/7/2025, cùng với những thay đổi về đơn vị hành chính, vấn đề liên quan đến đất đai được phân lại cho hai cấp là: cấp tỉnh và cấp xã theo quy định mới của Nghị định số 151/2025/NĐ-CP.

Theo đó, UBND cấp tỉnh quản lý, thực hiện công việc thẩm quyền liên quan đến lĩnh vực đất đai trong những trường hợp phức tạp, liên xã hoặc tổ chức. Gần như toàn bộ việc thu hồi, giao, cho thuê, định giá, điều chỉnh sử dụng đất và phê duyệt các phương án quản lý, khai thác đất đai của UBND cấp tỉnh được giao cho Chủ tịch UBND cấp tỉnh trực tiếp quyết định.

Còn UBND cấp xã được phân công, chuyển giao quản lý và xử lý các vấn đề liên quan đến đất đai tại địa phương. Chủ tịch UBND cấp xã tiếp nhận và thực hiện các thẩm quyền từ UBND cấp huyện trước đây thực hiện. Đồng thời, Chủ tịch UBND cấp tỉnh còn phân quyền, phân cấp cho Chủ tịch UNBD cấp xã thực hiện giải quyết các vấn đề đất đai liên quan đến địa phương trực tiếp quản lý.

Trong bài viết này, Luật Phúc Cầu sẽ chỉ đưa ra những quy định chủ yếu liên quan đến thẩm quyền của UBND cấp xã trong lĩnh vực đất đai.

2. Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã có thẩm quyền gì liên quan đến đất đai tại địa phương?

– Cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở gắn liền với đất:

Trước đây, việc cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở gắn liền với đất thuộc thẩm quyền của UBND cấp huyện.

Tuy nhiên,  kể từ ngày 01/7/2025 thì việc cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất đã được chuyển giao cho UBND cấp xã cấp. Theo đó, UBND cấp xã có thẩm quyền cấp Giấy chứng nhận cho các trường hợp sau:

+ Đối tượng: Hộ gia đình, cá nhân, cộng đồng dân cư theo quy định tại Điều 118 và khoản 3 Điều 120 Luật Đất đai năm 2024;

+ Điều kiện: Đất không có tranh chấp, không dính quy hoạch, không vi phạm pháp luật về đất đai.

Đáng chú ý, khi tiếp nhận hồ sơ cấp Giấy chứng nhận, UBND xã không cần xác nhận riêng về tình trạng quy hoạch, tranh chấp, tính ổn định sử dụng đất như trước đây.

– Chủ tịch UBND cấp xã có thẩm quyền quyết định giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất:

Theo quy định tại Điều 10 Nghị định 151/2025/NĐ-CP thì thẩm quyền của UBND cấp tỉnh do Chủ tịch UBND cấp xã thực hiện việc giao đất cho thuê đất đối với trường hợp nhà nước giao đất, cho thuê đất bao gồm:

+ Giao đất không thu tiền sử dụng đất, cho thuê đất có thu tiền hằng năm;

+ Quyết định giao đất, cho thuê đất, cho phép chuyển mục đích sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất đối với cá nhân hoặc cộng đồng dân cư.

Ngoài ra, căn cứ theo quy định tại Điều 5 Nghị định 151/2025/NĐ-CP thì UBND cấp huyện chuyển giao cho Chủ tịch UBND cấp xã thực hiện các thẩm quyền sau:

• Chấp thuận, phê duyệt phương án sử dụng đất, góp quyền sử dụng đất;
• Quyết định thu hồi đất;
• Ban hành thông báo thu hồi đất;
• Quyết định phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư;
• Phê duyệt phương án cưỡng chế quyết định thu hồi đất và kinh phí cho hoạt động cưỡng chế;
• Quyết định giá đất cụ thể, giá bán nhà ở tái định cư trong địa bàn;
• Xác định lại diện tích đất ở và cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất;
• Ghi giá đất trong các quyết định;
• Quyết định thành lập Hội đồng thẩm định giá đất cụ thể.

3. Thẩm quyền giải quyết tranh chấp đất đai tại cấp xã

Theo quy định tại Mục VIII phụ lục I ban hành kèm theo Nghị định số 151/2025/NĐ-CP, Chủ tịch UBND cấp xã có thẩm quyền giải quyết các tranh chấp đất đai khi:

+ Các bên không có giấy tờ chứng minh quyền sử dụng đất;

+ Không đủ điều kiện khởi kiện ra Tòa án;

Thời hạn giải quyết: 45 ngày kể từ ngày thụ lý.

Kết luận: Như vậy, cùng với những thay đổi lớn về đơn vị hành chính thì UBND cấp xã cũng kế thừa và giải quyết các vấn đề liên quan đến lĩnh vực đất đai. Cá nhân, tổ chức cần lưu ý để thực hiện vấn đề liên quan đến đất đai theo quy định pháp luật hiện hành.

—Xem thêm: Đăng ký biến động đất đai —