Tái định cư tại chỗ khi thu hồi đất là gì? Điều kiện như thế nào để được bố trí tái định cư tại chỗ?  Bài viết dưới đây của Luật Phúc Cầu sẽ cung cấp quy định của pháp luật về tái định cư tại chỗ khi nhà nước thu hồi đất.

Cơ sở pháp lý:

– Luật Đất đai 2024;

– Nghị định 88/2024/NĐ-CP về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất.

1. Tái định cư tại chỗ khi thu hồi đất là gì?

Theo khoản 39 Điều 3 Luật Đất đai 2024 quy định về khái niệm tái định cư như sau:

 Tái định cư là việc Nhà nước thực hiện bồi thường bằng đất ở hoặc bằng nhà ở tại khu tái định cư hoặc địa điểm khác phù hợp cho người có đất thu hồi hoặc hỗ trợ bằng giao đất ở, nhà ở tái định cư cho người không đủ điều kiện bồi thường về đất ở theo quy định của Luật này nhưng không còn chỗ ở nào khác.

Và theo khoản 3 Điều 24 Nghị định 88/2024/NĐ-CP, khi nhà nước thực hiện các dự án, mục đích quốc phòng, an ninh, giao thông, thủy lợi, hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội phải thu hồi đất ở trong thửa đất có nhà ở mà người có đất thu hồi có nhu cầu tái định cư tại chỗ thì có thể thông qua hoán đổi vị trí đất ở về phía sau trong phần diện tích đất nông nghiệp còn lại của thửa đất sau thu hồi.

Theo đó, có thể hiểu, tái định cư tại chỗ khi thu hồi đất ở là hình thức bố trí chỗ ở mới cho người có đất bị thu hồi ngay trên phần đất còn lại của thửa đất cũ sau thu hồi.

—Xem thêm: Các trường hợp không được bố trí tái định cư mới nhất—-

2. Điều kiện tái định cư tại chỗ khi thu hồi đất 

Không phải mọi trường hợp khi thu hồi đất đều được bố trí tái định cư tại chỗ. Để có thể được xem xét tái định cư tại chỗ khi đất ở bị thu hồi, cần đáp ứng một số điều kiện sau:

• Bị thu hồi đất ở hợp pháp: Người dân phải thuộc diện bị thu hồi đất ở theo quyết định của Nhà nước vì mục đích quốc phòng, an ninh, phát triển kinh tế – xã hội, công trình công cộng… theo quy định tại Điều 79 và Điều 111 Luật Đất đai 2024.
• Có nhu cầu tái định cư tại chỗ: Người bị thu hồi đất có nhu cầu được bố trí chỗ ở tại chỗ, thể hiện qua việc đăng ký phương án tái định cư tại chỗ trong quá trình lập và lấy ý kiến về phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư.
• Đủ điều kiện bố trí tái định cư tại chỗ theo quy hoạch: Theo Nghị định 88/2024/NĐ-CP, việc bố trí tái định cư tại chỗ chỉ được thực hiện khi quỹ đất còn lại tại chỗ đủ điều kiện quy hoạch, hạ tầng để xây dựng nhà ở hoặc giao nền đất ở.
• Diện tích đất còn lại đủ để ở hoặc có thể chuyển mục đích sử dụng.

3. Hình thức bố trí tái định cư tại chỗ khi thu hồi đất 

Theo khoản 3 Điều 24 Nghị định 88/2024/NĐ-CP, khi nhà nước thực hiện các dự án, mục đích quốc phòng, an ninh, giao thông, thủy lợi, hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội phải thu hồi đất ở trong thửa đất có nhà ở mà người có đất thu hồi có nhu cầu tái định cư tại chỗ thì có thể thông qua hoán đổi vị trí đất ở về phía sau trong phần diện tích đất nông nghiệp còn lại của thửa đất sau thu hồi.

Người dân được bố trí tái định cư tại chỗ bằng hình thức cho phép chuyển mục đích sử dụng đất đối với phần diện tích đất nông nghiệp sang đất ở trong hạn mức giao đất ở quy định tại khoản 2 Điều 195 và khoản 2 Điều 196 của Luật Đất đai 2024

Theo đó, căn cứ vào quỹ đất và tình hình thực tế của địa phương, UBND cấp tỉnh quy định hạn mức giao đất ở cho cá nhân tại nông thôn, cá nhân tại đô thị.

Bên cạnh đó, miễn tiền sử dụng đất khi chuyển mục đích sử dụng đất từ đất nông nghiệp sang đất ở khi bố trí tái định cư trong trường hợp trên bằng diện tích đất ở thu hồi nếu người có đất thu hồi đồng ý phương án bồi thường về đất nông nghiệp đối với phần diện tích đất bị thu hồi.

Theo Điều 111 Luật Đất đai 2024, đơn vị, tổ chức thực hiện nhiệm vụ bồi thường, hỗ trợ, tái định cư được Ủy ban nhân dân cấp tỉnh, Ủy ban nhân dân cấp huyện giao trách nhiệm bố trí tái định cư phải thông báo cho người có đất ở bị thu hồi, chủ sở hữu nhà ở thuộc đối tượng phải di chuyển chỗ ở về dự kiến phương án bố trí tái định cư và niêm yết công khai ít nhất là 15 ngày tại:

– Trụ sở Ủy ban nhân dân cấp xã,

– Địa điểm sinh hoạt chung của khu dân cư nơi có đất thu hồi và

– Nơi tái định cư đã có người dân sinh sống trước khi cơ quan có thẩm quyền phê duyệt phương án bố trí tái định cư.

Ngoài ra, phương án bố trí tái định cư đã được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt phải được công bố công khai tại trụ sở Ủy ban nhân dân cấp xã, địa điểm sinh hoạt chung của khu dân cư nơi có đất thu hồi và tại nơi tái định cư.

Như vậy, người có đất ở thu hồi được bố trí tái định cư tại chỗ nếu tại khu vực thu hồi đất có dự án tái định cư hoặc có điều kiện bố trí tái định cư.

Đồng thời, tại khoản 8 Điều 111 Luật Đất đai 2024 quy định rõ, trường hợp người có đất ở thu hồi mà phải di chuyển chỗ ở và được bồi thường bằng giao đất ở hoặc nhà ở tái định cư nhưng tiền bồi thường về đất ở không đủ so với giá trị của một suất tái định cư tối thiểu thì được Nhà nước hỗ trợ tiền đủ để được giao một suất tái định cư tối thiểu.

Trường hợp trong bài viết có điều gì gây nhầm lẫn, chưa rõ ràng hoặc thông tin nêu trong bài viết khiến quý khách chưa hiểu hết vấn đề, rất mong nhận được phản ánh của quý khách tới địa chỉ pclawfirm.vn@gmail.com hoặc tổng đài tư vấn trực tuyến 0236.777.3979. Chúng tôi sẵn sàng giải đáp.

Trân trọng./.