Tái định cư là một trong những chính sách của Nhà nước nhằm hỗ trợ, bồi thường những tổn thất về chỗ ở đối với người sử dụng đất khi bị thu hồi đất và nhà ở trên đất. Tuy nhiên, không phải trường hợp nào cũng sẽ được bố trí tái định cư.

Cơ sở pháp lý:

– Luật Đất đai 2024;

1. Tái định cư là gì?

Tại Khoản 39 Điều 3 Luật Đất đai 2024 định nghĩa khái niệm tái định cư như sau:

Tái định cư là việc Nhà nước thực hiện bồi thường bằng đất ở hoặc bằng nhà ở tại khu tái định cư hoặc địa điểm khác phù hợp cho người có đất thu hồi hoặc hỗ trợ bằng giao đất ở, nhà ở tái định cư cho người không đủ điều kiện bồi thường về đất ở theo quy định của Luật này nhưng không còn chỗ ở nào khác.

2. Các trường hợp không được bố trí tái định cư mới nhất 

Luật Đất đai không có quy định cụ thể về các trường hợp không được bố trí tái định cư.

Tuy nhiên, căn cứ vào Điều 111 Luật Đất đai 2024 quy định các trường hợp được hỗ trợ bố trí tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất như sau:

– Hộ gia đình, cá nhân có đất ở, người gốc Việt Nam định cư ở nước ngoài, tổ chức kinh tế đang sở hữu đất ở, đang sở hữu nhà ở gắn liền với quyền sử dụng đất tại Việt Nam khi Nhà nước thu hồi đất ở mà đáp ứng điều kiện tại Điều 95 của Luật này thì được bồi thường bằng giao đất ở hoặc nhà ở tại khu tái định cư hoặc tại địa điểm khác phù hợp.

Trường hợp trong hộ gia đình có nhiều thế hệ hoặc có nhiều cặp vợ chồng cùng chung sống trên một thửa đất ở bị thu hồi nếu đủ điều kiện để tách thành từng hộ gia đình riêng theo quy định của pháp luật về cư trú hoặc có nhiều hộ gia đình có chung quyền sử dụng 01 thửa đất ở bị thu hồi mà diện tích đất ở được bồi thường không đủ để giao riêng cho từng hộ gia đình thì:

• Được xem xét hỗ trợ để giao đất ở có thu tiền sử dụng đất; hoặc:
• Bán, cho thuê, cho thuê mua nhà ở cho các hộ gia đình còn thiếu.

– Hộ gia đình, cá nhân bị thu hồi đất gắn liền với nhà ở phải di chuyển chỗ ở mà không đủ điều kiện được bồi thường về đất ở, nếu không có chỗ ở khác trong địa bàn xã, thị trấn tại khu vực nông thôn hoặc địa bàn thị xã, thành phố thuộc tỉnh hoặc trong địa bàn quận, thị xã, thành phố thuộc thành phố trực thuộc Trung ương thì được giao đất ở có thu tiền sử dụng hoặc bán, cho thuê, cho thuê mua nhà ở.

– Hộ gia đình, cá nhân bị thu hồi đất nông nghiệp/ phi nông nghiệp không phải đất ở và đủ điều kiện bồi thường về đất theo quy định tại Điều 95 của Luật Đất đai 2024 mà có nhu cầu bồi thường bằng đất ở hoặc nhà ở và địa phương có điều kiện về quỹ đất ở, nhà ở thì được bồi thường bằng nhà ở tái định cư.

– Người có đất ở bị thu hồi để thực hiện dự án đầu tư xây dựng khu đô thị thì được bồi thường bằng đất ở, nhà ở tại chỗ. Trường hợp thu hồi để thực hiện mục đích khác thì được bồi thường bằng đất ở, nhà ở tại chỗ nếu khu vực thu hồi đất có quỹ đất/ nhà tái định cư.

– Trường hợp thực hiện dự án đầu tư cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư thì chủ sở hữu được bồi thường, hỗ trợ, tái định cư theo pháp luật về nhà ở.

Từ các quy định trên, có thể rút ra các trường hợp không được hỗ trợ tái định cư gồm:

– Trường hợp cá nhân, hộ gia đình có đất bị thu hồi không phải là đất ở/ đất nông nghiệp/ phi nông nghiệp không phải đất ở đủ điều kiện bồi thường về đất theo quy định tại Điều 95;

– Cá nhân, hộ gia đình bị thu hồi đất ở nhưng vẫn còn đất ở, nhà ở khác trong địa bàn xã, phường, thị trấn tại khu vực nông thôn hoặc địa bàn thị xã, thành phố thuộc tỉnh hoặc trong địa bàn quận, thị xã, thành phố thuộc thành phố trực thuộc Trung ương.

– Cá nhân, hộ gia đình bị thu hồi một phần đất ở và phần diện tích đất ở còn lại sau thu hồi đủ điều kiện để ở.

—-Xem thêm: Tiền bồi thường khi nhà nước thu hồi đất có phải đóng thuế—-