CÂY XĂNG GĂM HÀNG CÓ BỊ XỬ LÝ?

Dưới tác động của tình hình thế giới, giá xăng dầu biến động. Nhiều người lo ngại tình trạng một số cửa hàng xăng dầu ngừng bán, bán nhỏ giọt hoặc cố tình giữ hàng chờ tăng giá. Vậy hành vi “găm hàng” của cây xăng có bị xử lý theo quy định pháp luật hay không?

Cơ sở pháp lý:

– Bộ luật Hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2025);

– Nghị định số 98/2020/NĐ-CP (được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 17/2022/NĐ-CP).

1. “Găm hàng” xăng dầu được hiểu như thế nào?

“Găm hàng” thường được hiểu là hành vi cố tình không bán hoặc hạn chế bán hàng hóa đang có sẵn nhằm tạo ra sự khan hiếm giả tạo trên thị trường, từ đó chờ tăng giá để thu lợi.

Đối với xăng dầu – một mặt hàng thiết yếu và thuộc danh mục bình ổn giá, việc kinh doanh phải tuân thủ nghiêm các quy định của pháp luật về thương mại và quản lý thị trường.

Các biểu hiện thường gặp gồm:

• Có xăng dầu trong bể nhưng không bán hoặc đóng cửa bất thường.

• Bán nhỏ giọt, giới hạn số lượng không có lý do chính đáng.

• Cố tình tạo tình trạng khan hiếm để chờ điều chỉnh giá.

2. Chế tài xử phạt khi găm hàng xăng dầu không bán

Trường hợp các đơn vị kinh doanh xăng dầu có hành vi găm hàng không bán, đợi cơ quan Nhà nước điều chỉnh tăng giá mới bán thì tùy vào mức độ vi phạm sẽ bị xử phạt hành chính hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Cụ thể như sau:

2.1. Xử phạt hành chính

Theo Điều 32 Nghị định 98/2020/NĐ-CP (được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 17/2022/NĐ-CP), hành vi găm hàng sẽ bị phạt tiền từ 5 triệu đến 30 triệu đồng. Ngoài ra còn có thể bị áp dụng hình thức xử phạt bổ sung là tịch thu tang vật vi phạm, tước quyền sử dụng giấy phép kinh doanh, chứng chỉ hành nghề từ 03 tháng đến 06 tháng.

Lưu ý: Mức phạt tiền trong trường hợp nêu trên là áp dụng với cá nhân vi phạm, trường hợp tổ chức vi phạm thì mức phạt tiền sẽ gấp hai lần mức phạt tiền quy định với cá nhân (Theo khoản 4 Điều 4 Nghị định 98/2020/NĐ-CP (được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 24/2025/NĐ-CP).

2.2. Truy cứu trách nhiệm hình sự

Trường hợp người nào lợi dụng tình hình khan hiếm hoặc tạo ra sự khan hiếm giả tạo trong tình hình thiên tai, dịch bệnh, chiến tranh hoặc tình hình khó khăn về kinh tế mua vét hàng hóa thuộc danh mục mặt hàng bình ổn giá hoặc thuộc danh mục hàng hóa được Nhà nước định giá nhằm bán lại để thu lợi bất chính mà hàng hóa trị giá từ 500 triệu đồng trở lên hoặc thu lợi bất chính từ 100 triệu đồng trở lên, có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về Tội đầu cơ được quy định tại Điều 196 BLHS.

Theo đó, khung hình phạt thấp nhất của tội này là bị phạt tiền từ 30.000.000 đồng đến 300.000.000 đồng hoặc phạt tù từ 6 tháng đến 3 năm; khung hình phạt cao nhất là bị phạt tiền từ 1.500.000.000 đồng đến 5.000.000.000 đồng hoặc phạt tù từ 7 năm đến 15 năm.

Ngoài ra, người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 200.000.000 đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm.

Lưu ý: Nếu pháp nhân phạm tội này thì bị phạt tiền từ 300 triệu đồng đến 9 tỷ đồng. Ngoài ra, pháp nhân thương mại còn có thể bị phạt tiền từ 100 triệu đồng đến 300 triệu đồng, cấm kinh doanh, cấm hoạt động trong một số lĩnh vực nhất định hoặc cấm huy động vốn từ 1 năm đến 3 năm.