XÁC ĐỊNH ĐỐI TƯỢNG KHỞI KIỆN VỤ ÁN HÀNH CHÍNH

Trong vụ án hành chính, việc xác định đối tượng khởi kiện là vô cùng quan trọng là tiền đề để xem xét các điều kiện khởi kiện vụ án hành chính như thẩm quyền của toà án, thời hiệu khởi kiện. Bài viết dưới đây của Văn phòng Luật sư Phúc Cầu sẽ phân tích các quy định pháp luật hiện hành về đối tượng khởi kiện trong vụ án hành chính giúp người dân các chủ thể liên quan nhận diện đúng đối tượng khởi kiện, hạn chế rủi ro pháp lý và bảo vệ hiệu quả quyền, lợi ích hợp pháp của mình.

Căn cứ pháp lý:

• Luật tố tụng hành chính.

1.Các đối tượng khởi kiện hành chính

Đối tượng khởi kiện trong vụ án hành chính là những quyết định, hành vi hành chính hoặc danh sách, quyết định kỷ luật… của cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền bị cho là trái pháp luật, xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân và được đưa ra Tòa án để xem xét, giải quyết.

– Quyết định hành chính, hành vi hành chính:

– Quyết định kỷ luật buộc thôi việc công chức, viên chức.

– Danh sách cử tri trong bầu cử đại biểu Quốc hội, HĐND.

2.Quyết định hành chính

Quyết định Hành chính theo quy định của pháp luật được hiểu là “Quyết định hành chính là văn bản do cơ quan hành chính nhà nước, cơ quan, tổ chức được giao thực hiện quản lý hành chính nhà nước ban hành hoặc người có thẩm quyền trong cơ quan, tổ chức đó ban hành quyết định về vấn đề cụ thể trong hoạt động quản lý hành chính được áp dụng một lần đối với một hoặc một số đối tượng cụ thể”.

Tuy nhiên “Quyết định hành chính bị kiện” là quyết định làm phát sinh, thay đổi, hạn chế, chấm dứt quyền, lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân hoặc có nội dung làm phát sinh nghĩa vụ, ảnh hưởng đến quyền, lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân.

Đặc điểm quả quyết định hành chính bị kiện:

• Về hình thức: Dưới dạng văn bản

• Về chủ thể ban hành: Do cơ quan hành chính nhà nước, cơ quan, tổ chức được giao thực hiện quản lý hành chính nhà nước ban hành hoặc người có thẩm quyền trong cơ quan, tổ chức đó ban hành theo trình tự, thủ tục do pháp luật quy định.

• Quyết định hành chính đó phải làm phát sinh, thay đổi, hạn chế, chấm dứt quyền, lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân hoặc có nội dung làm phát sinh nghĩa vụ, ảnh hưởng đến quyền, lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân. Nếu quyết định/hành vi không liên quan trực tiếp, không làm thay đổi quyền lợi của người khởi kiện thì không được xem là đối tượng khởi kiện.

• Có hiệu lực thực tế tại thời điểm khởi kiện: Nếu quyết định đã hết hiệu lực, bị thay thế hoặc hủy bỏ thì thường không còn là đối tượng bị kiện (trừ trường hợp vẫn còn hậu quả pháp lý cần giải quyết).

3.Hành vi hành chính

Hành vi hành chính theo quy định của pháp luật được hiểu là “hành vi của cơ quan hành chính nhà nước hoặc của người có thẩm quyền trong cơ quan hành chính nhà nước hoặc cơ quan, tổ chức được giao thực hiện quản lý hành chính nhà nước thực hiện hoặc không thực hiện nhiệm vụ, công vụ theo quy định của pháp luật.”

Tuy nhiên “Hành vi hành chính bị kiện” là hành vi mà làm ảnh hưởng đến việc thực hiện quyền, lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân.

Đặc điểm quả Hành vi hành chính bị kiện:

• Về chủ thể thực hiện: do hành vi của cơ quan hành chính nhà nước hoặc của người có thẩm quyền trong cơ quan hành chính nhà nước hoặc cơ quan, tổ chức được giao thực hiện quản lý hành chính nhà nước.

• Là hành vi mang tính quyền lực, thực hiện chức năng quản lý hành chính nhà nước: Thể hiện sự áp đặt, đơn phương của cơ quan hành chính nhà nước hoặc của người có thẩm quyền trong cơ quan hành chính nhà nước hoặc cơ quan, tổ chức được giao thực hiện quản lý hành chính nhà nước.

• Những hành vi hành chính này được biểu hiện cụ thể bằng các hành vi thực hiện hoặc không thực hiện công vụ do nhà nước giao, nhân danh nhà nước và vì lợi ích của nhà nước.

– Hành vi này khi thực hiện ảnh hưởng đến việc thực hiện quyền, lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân.

– Phải tồn tại thực tế tại thời điểm khởi kiện: Nếu hành vi đã chấm dứt, không còn hậu quả pháp lý, thì không còn là đối tượng khởi kiện (trừ trường hợp hậu quả vẫn tiếp diễn).

4.Một số đối tượng khởi kiện khác

Bên cạnh các quyết định hành vi hành chính và hành vi hành chính trên đây. Vụ án hành chính còn có một số đối tượng khởi kiện khác điển hình như: Trong trường hợp có liên quan đến các vấn đề như bầu cử đại biểu Quốc hội hoặc đại biểu Hội đồng nhân dân, kỷ luật công chức hay quyết định giải quyết khiếu nại về quyết định xử lý vụ việc cạnh tranh. Đây cũng được coi là một trong các đối tượng khởi kiện theo quy định tại Luật Tố tụng hành chính.

XEM THÊM: THI HÀNH ÁN ĐỐI VỚI VỤ ÁN HÀNH CHÍNH